Xaricdə təhsil almaq, iş qurmaq və ya miqrasiya etmək istəyənlərin qarşısına çıxan ilk suallardan biri budur: TOEFL yoxsa IELTS? Hər iki imtahan beynəlxalq səviyyədə qəbul olunur və ingilis dili biliyini ölçmək üçün nəzərdə tutulub. Amma onların formatı, qiymətləndirmə sistemi və hətta uyğunluq sahələri fərqlidir. Bu yazıda TOEFL və IELTS imtahanlarını müqayisə edərək, hansının sənin üçün daha münasib olduğunu anlamağa çalışacağıq.
TOEFL və IELTS haqqında ümumi məlumat
TOEFL nədir?
TOEFL (Test of English as a Foreign Language) əsasən ABŞ və Kanadada yerləşən universitetlər tərəfindən geniş qəbul olunur. İmtahan əsasən internet əsaslı (TOEFL iBT) keçirilir və dörd bacarığı – oxuma, dinləmə, yazma və danışma – ölçür. TOEFL daha çox amerikan ingiliscəsinə əsaslanır və texniki baxımdan kompüter üzərində keçirilir.
IELTS nədir?
IELTS (International English Language Testing System) isə daha geniş coğrafiyada, xüsusilə Böyük Britaniya, Avstraliya, Yeni Zelandiya və Avropa ölkələrində qəbul olunur. IELTS həm Academic, həm də General Training versiyalarında keçirilir. İmtahan kağız üzərində və ya kompüterdə təşkil oluna bilər. IELTS həm Britaniya, həm də Avstraliya ingiliscəsinə uyğun tərzdədir.
TOEFL və IELTS arasındakı əsas fərqlər
İmtahan formatı və strukturu
TOEFL-də danışıq (Speaking) bölməsi kompüter vasitəsilə qeydə alınır, yəni qarşı tərəfdə insan olmur. IELTS-də isə danışıq real imtahançının qarşısında keçirilir. Oxuma və dinləmə hissələri də fərqlənir: TOEFL daha çox multiple-choice suallar üzərində qurulub, IELTS isə müxtəlif sual tiplərindən istifadə edir.
Qiymətləndirmə sistemi
TOEFL imtahanı 0-dan 120-ə qədər qiymətləndirilir, hər bölmədən maksimum 30 bal toplamaq olar. IELTS isə 0-dan 9 band sistemi ilə ölçülür. Məsələn, TOEFL-dən 100 bal almaq təxminən IELTS-də 7.0 banda bərabərdir.
Çətinlik səviyyəsi
TOEFL daha çox akademik mətnlər üzərində qurulub, bu səbəbdən oxuma və dinləmə hissəsi bir qədər çətin ola bilər. IELTS isə gündəlik və akademik mövzuları qarışıq şəkildə təqdim edir. Danışıq bölməsində IELTS daha real və praktik hesab olunur, çünki imtahançı ilə ünsiyyət qurursan.
Hansı imtahan kimə daha uyğundur?
Akademik məqsədlər üçün seçim
-
Əgər ABŞ və ya Kanada universitetlərinə müraciət etməyi planlaşdırırsansa, TOEFL daha çox uyğun olacaq.
-
Böyük Britaniya, Avstraliya və Avropa ölkələri üçün isə IELTS daha çox tələb olunur.
Miqrasiya və iş üçün seçim
- Miqrasiya proseslərində xüsusilə IELTS General Training geniş istifadə olunur.
- İş müraciətləri üçün hər iki imtahan qəbul edilə bilər, amma Avropa və Britaniya bazarında IELTS üstünlük təşkil edir.
Nəticə – Hansını seçməlisən?
Əslində, TOEFL və IELTS arasında “ən yaxşı” seçim yoxdur. Əsas məsələ sənin hədəfinin nə olduğudur. Əgər ABŞ və Kanadaya üz tutursansa, TOEFL daha rahat ola bilər. Əgər Böyük Britaniya, Avstraliya və ya Avropaya yönəlmisənsə, IELTS daha doğru seçimdir. Miqrasiya üçün isə IELTS demək olar ki, əvəzedilməzdir.